Nội quy chuyên mục: Câu lạc bộ của những người yêu thơ
By nangthuytinh_089
#350082 NHẬT KÝ TRONG TÙ - HỒ CHÍ MINH



Ngục trung nhật ký

Nhật ký trong tù



Thân thể tại ngục trung

Tinh thần tại ngục ngoại

Dục thành đại sự nghiệp

Tinh thần cánh yếu đại

Bản dịch của Nam Trân:

Thân thể ở trong lao,

Tinh thần ở ngoài lao;

Muốn nên sự nghề lớn,

Tinh thần phải càng cao.



Trong nguyên bản, bốn câu thơ này không có đầu đề, chép ở ngoài bìa tập Ngục trung nhật ký cùng hình vẽ hai tay bị xiềng, có lẽ được tác giả xem như lời đề từ cho toàn tập.



...



Khai quyển

Mở đầu tập nhật ký



Lão phu nguyên bất ái ngâm thi

Nhân vị tù trung vô sở vi

Liêu tá ngâm thi tiêu vĩnh nhật

Thả ngâm thả đãi tự do thì

Bản dịch của Nam Trân:

Ngâm thơ ta vốn không ham,

Nhưng vì trong ngục biết là chi đây;

Ngày dài ngâm đợi cho khuây,

Vừa ngâm vừa đợi đến ngày tự do.



...



Tại Túc Vinh nhai bị khấu lưu

Bị bắt giữ ở phố Túc Vinh



Túc Vinh khước sử dư mông nhục

Cố ý trì diên ngã khứ trình

Gián điệp hiềm nghi không niết tạo

Bả nhân danh dự bạch hy sinh

Bản dịch của Huệ Chi:

Túc Vinh mà để ta mang nhục,

Cố ý dằng dai, chậm bước mình;

Bịa chuyện tình nghi là gián điệp,

Cho người vô cớ mất thanh danh.



Túc Vinh là tên một phố ở thị trấn huyện Thiên Bảo, tỉnh Quảng Tây, Trung Quốc; nơi tác giả bị chính quyền Tưởng Giới Thạch bắt ngày 29/08/1942. Câu đầu bài thơ còn ngụ ý chơi chữ, lấy “mông nhục” (mang nhục) đối lại với “túc vinh” (đủ vinh), làm tăng ý nghĩa mỉa mai hài hước chuyện bắt người vô lý.



...



Nhập Tĩnh Tây huyện ngục

Vào nhà ngục huyện Tĩnh Tây



Ngục trung cựu phạm nghênh tân phạm

Thiên thượng tình vân trục vũ vân

Tình vũ phù vân bay khứ liễu

Ngục trung lưu trú tự do nhân

Bản dịch của Nam Trân:

Trong lao tù cũ đón tù mới,

Trên trời mây tạnh đuổi mây mưa;

Tạnh, mưa, mây nổi bay đi hết,

Còn lại trong tù khách tự do.



Tĩnh Tây là một huyện thuộc Quảng Tây, gần biên giới Trung - Việt. Tác giả bị bắt ở huyện Thiên Bảo cách Tĩnh Tây khá xa nhưng lại bị đưa ngược về Tĩnh Tây giam giữ.



...



Thế lộ nan

Đường đời hiểm trở



Tẩu biến cao sơn dữ tuấn nham

Na tri bình lộ cánh nan kham

Cao sơn lộ hổ chung vô dạng

Bình lộ phùng nhân khước bị giam.



Dư nguyên đại biểu Việt Nam dân

Nghĩ đáo Trung Hoa kiến yếu nhân

Vô nại phong ba bình địa khởi

Tống dư nhập ngụ tác gia tân



Trung thành ngã bản vô tâm cứu

Khước bị hiềm nghi tố Hán gian

Xử thế nguyên lai bay dị dị

Nhi kim xử thế cánh nan nan.

Bản dịch của Nam Trân:

Đi khắp đèo cao, khắp núi cao,

Ngờ đâu đường phẳng lại lao đao!

Núi cao gặp hổ mà vô sự,

Đường phẳng gặp người bị tống lao?!



Ta là đại biểu dân Việt Nam,

Tìm đến Trung Hoa để hội đàm;

Ai ngỡ đất bằng gây sóng gió,

Phải làm “khách quý” ở nhà giam!



Ta người ngay thẳng, lòng trong trắng,

Lại bị tình nghi là Hán gian;

Xử thế từ xưa không phải dễ,

Mà nay, xử thế khó khăn hơn.



...



Tảo

Buổi sớm



Thái dương mỗi tảo tòng tường thượng

Chiếu trước lung môn môn vị khai

Lung lý hiện thời (gian) hoàn hắc ám

Quang minh khước dĩ diện tiền lai.



Tảo khởi nhân nhân tranh liệp sắt

Bát chung hưởng liễu tảo xan khai

Khuyến quân thả ngật nhất cá bão

Bĩ cực chi thì tất thái lai.

Bản dịch của Nam Trân - Xuân Thủy:

Đầu tường sớm sớm vầng dương mọc,

Chiếu cửa nhà lao, cửa vẫn cài;

Trong ngục giờ đây còn tối mịt,

Ánh hồng trước mặt vừa bừng soi.



Sớm dậy, người người đua bắt rận,

Tám giờ chuông điểm, bữa ban mai;

Khuyên anh hãy gắn ăn no bụng,

Bĩ cực rồi ra ắt thái lai.



...



Ngọ

Buổi trưa



Ngục trung ngọ thụy chân như phục

Nhất thụy hôn hôn kỷ cú chung

Mộng kiến thừa long thiên thượng khứ

Tỉnh thời (gian) tài giác ngọa lung trung

Bản dịch của Nam Trân:

Trong tù khoan khoái giấc ban trưa,

Một giấc miên man suốt mấy giờ;

Mơ thấy cưỡi rồng lên thượng giới,

Tỉnh ra trong ngục vẫn nằm trơ.

...



Vấn thoại

Lời hỏi



Xã hội đích lưỡng cực,

Pháp quan dữ phạm nhân;

Quan viết: nhĩ hữu tội,

Phạm viết: ngã lương dân;

Quan viết: nhĩ thuyết giả,

Phạm viết: ngã ngôn chân;

Pháp quan tính bản thiện,

Giả trang ác ngân ngân;

Yếu nhập nhân ư tội,

Khước giả ý ân cần;

Giá lưỡng cực chi gian,

Lập trước công lý thần.

Bản dịch của Huệ Chi - Nguyễn Sĩ Lâm

Hai cực trong xã hội,

Quan toà và phạm nhân;

Quan rằng: anh có tội,

Phạm thưa: tui lương dân;

Quan rằng: anh nói dối,

Phạm thưa: thực trăm phần;

Quan toà tính vốn thiện,

Vờ làm bộ dữ dằn;

Muốn khép người vào tội,

Lại ra vẻ ân cần;

Ở giữa hai cực đó,

Công lý đứng làm thần.

...



Ngọ hậu

Quá trưa



Nhĩ điểm khai lung hoán không khí

Nhân nhân ngưỡng khán tự do thiên

Tự do thiên thượng thần tiên khách

Tri phủ lung trung dã hữu tiên.

Bản dịch của Nam Trân:

Hai giờ ngục mở thông hơi,

Tù nhân ngẩng mặt ngắm trời tự do;

Tự do tiên khách trên trời,

Biết chăng trong ngục có người khách tiên?

Bản dịch của Vũ Huy Động:

Hai giờ ngục mở thay không khí,

Ai nấy nhìn lên: trời tự do!

Tiên khách tự do trên thượng giới,

Biết chăng, tiên cũng ở trong tù?

...



Vãn

Chiều hôm



Vãn xan ngật liễu nhật tây trầm

Xứ xứ sơn ca dữ nhạc âm

U ám Tĩnh Tây cấm bế thất

Hốt thành mỹ thuật tiểu hàn lâm.

Bản dịch của Nam Trân:

Cơm xong, bóng vừa xuống trầm trầm,

Vang tiếng đàn ca, rộn tiếng ngâm;

Nhà ngục Tĩnh Tây mờ mịt tối,

Bỗng thành nhạc quán viện hàn lâm.

...



Tù lương

Cơm tù



Mỗi xan nhất uyển hồng mễ phạn

Vô diêm vô thái hựu vô thang

Hữu nhân tống phạn ngật đắc bão

Một nhân tống phạn hám gia nương

Bản dịch của Nam Trân – Băng Thanh:

Không rau, không muối, canh không có,

Mỗi bữa lưng cơm đỏ gọi là;

Có kẻ đem cơm còn chắc dạ,

Không người lo bữa đói kêu cha.

...



Nạn hữu xuy địch

Bạn tù thổi sáo



Ngục trung hốt thính tư hương khúc

Thanh chuyển thê lương điệu chuyển sầu

Thiên lý quan hà vô hạn cảm

Khuê nhân cánh thượng nhất tằng lâu.

Bản dịch của Nam Trân:

Bỗng nghe trong ngục sáo vi vu,

Khúc nhạc tình quê chuyển điệu sầu;

Muôn dặm quan hà, khôn xiết nỗi,

Lên lầu ai đó ngóng trông nhau.

Bản dịch của Huệ Chi:

Trong lao vẳng khúc nhạc tình quê,

Âm chuyển sầu, thương, điệu tái tê;

Nghìm dặm quan hà, khôn xiết nỗi,

Lên lầu, xa ngóng, khách phòng khuê.

...



Cước áp

Cái cùm



Tranh ninh ngạ khẩu tự hung thần

Vãn vãn trương khai bả cước thôn

Các nhân bị thôn liễu hữu cước

Chỉ thặng tả cước năng khuất thân.



Thế gian cánh hưu ly kỳ sự

Nhân mẫn tranh tiên thượng cước kiềm

Nhân vị hữu kiềm tài đắc thụy

Vô kiềm một xứ khả an miên.

Bản dịch của Nam Trân:

Dữ tợn hung thần miệng chực nhai,

Đêm đêm há hốc nuốt chân người;

Mọi người bị nuốt chân bên phải,

Co duỗi còn chân bên trái thôi.



Nghĩ chuyện trên đời kỳ lạ thật,

Cùm chân sau trước cũng tranh nhau;

Được cùm chân mới yên bề ngủ,

Không được cùm chân biết ngủ đâu?



...

Học dịch kỳ

Học đánh cờ



Nhàn tọa vô liêu học dịch kỳ

Thiên binh vạn mã cộng khu trì;

Tấn công thoái thủ ưng thần tốc,

Cao tài tật túc tiên đắc chi.



Nhãn quang ưng đại tâm ưng tế

Kiên quyết thời (gian) thời yếu tấn công

Thác lộc song xa dã một dụng

Phùng thời (gian) nhất tốt khả thành công?



Song phương thế lực thản bình quân

Thắng lợi chung tu thuộc nhất nhân;

Công thủ vận trù vô lậu trước,

Tài xưng anh dũng đại tướng quân.

Bản dịch của Văn Trực – Văn Phụng:

Nhàn rỗi đem cờ học đánh chơi,

Thiên binh vạn mã đuổi nhau hoài;

Tấn công, thoái thủ nên thần tốc,

Chân lẹ, tài cao ắt thắng người.



Phải nhìn cho rộng lớn suy cho kỹ,

Kiên quyết, không ngừng thế tấn công;

Lạc nước, hai xe đành bỏ phí,

Gặp thời, một tốt cũng thành công.



Vốn trước hai bên ngang thế lực,

Mà sau thắng lợi một bên giành;

Tấn công, phòng thủ không sơ hở,

Đại tướng anh hùng mới xứng danh.

Lưu ý khi sử dụng

- Gặp Link download hỏng, hãy đăng trả lời (yêu cầu link download mới), Các MOD sẽ cập nhật link sớm nhất
- Tìm kiếm trước khi đăng bài mới

Chủ đề liên quan:
By yox_nox
#353569 Vọng nguyệt

Ngắm trăng



Ngục trung vô tửu diệc vô hoa

Đối thử lương tiêu nại nhược hà?

Nhân hướng song tiền khán minh nguyệt

Nguyệt tòng song khích khán thi gia.

Bản dịch của Nam Trân:

Trong tù không rượu cũng không hoa,

Cảnh đẹp đêm nay khó hững hờ;

Người ngắm trăng soi ngoài cửa sổ,

Trăng nhòm khe cửa ngắm nhà thơ.



...



Phân thủy

Chia nước



Mỗi nhân phân đắc thủy bán bồn

Tẩy diện phanh trà các tùy tiện

Thùy yếu tẩy diện vật phanh tra

Thùy yếu phanh tra vật tẩy diện.

Bản dịch của Nam Trân - Trần Đắc Thọ:

Mỗi người nửa chậu nước nhà pha,

Rửa mặt pha trà tự ý ta;

Ai muốn pha trà, đừng rửa mặt,

Ai cần rửa mặt, chớ pha trà.



...



Trung thu



Trung thu thu nguyệt viên như kính

Chiếu diệu nhân gian bạch tự ngân

Gia lý đoàn viên ngật thu tiết

Bất vong ngục lý ngật sầu nhân.



Ngục trung nhân dã thưởng trung thu

Thu nguyệt thu phong đới điểm sầu

Bất đắc tự do thưởng thu nguyệt

Tâm tùy thu nguyệt cộng du du!

Bản dịch của Văn Trực – Văn Phụng:

Trung thu vành vạnh mảnh gương thu,

Sáng khắp nhân gian bạc một màu;

Sum họp nhà ai ăn tết đó,

Chẳng quên trong ngục kẻ ăn sầu.



Trung thu ta cũng tết trong tù,

Trăng gió đêm thu gợn vẻ sầu;

Chẳng được tự do mà thưởng nguyệt,

Lòng theo vời vợi mảnh trăng thu.

...



Đổ

Đánh bạc



Dân gian đổ bác bị quan lạp

Ngục lý đổ bác khả công khai

Bị lạp đổ phạm thường ta hối

Hà bất tiên đáo giá lý lai!?

Bản dịch của Nam Trân:Đánh bạc ở ngoài, quan bắt tội,

Trong tù đánh bạc được công khai;

Bị tù, con bạc ăn năn mãi:

Sao trước không vô quách chốn này!?



...



Đổ phạm

Tù đánh bạc



Công gia bất cấp đổ phạm phạn

Dục linh tha mẫn hối tiền phi

“Ngạnh” phạm hào soạn thiên thiên hữu

Cùng phạm cơ diên cộng lệ thùy.

Bản dịch của Nam Trân - Huệ Chi:

Quan không cấp bữa cho tù bạc,

Để họ mau chừa tội cũ hơn;

Tù “cứng” ngày ngày no rượu thịt,

Tù nghèo, dãi với lệ cùng tuôn.



...



Nạn hữu Mạc mỗ

Bạn tù họ Mạc



Phú gia tử đệ, bần gia giáo,

Đổ đảm như thiên, đảm tự châm;

“Xa đại pháo tài”, chân vĩ đại,

Tại tù nhưng tưởng ngật nhân sâm.

Bản dịch của Nam Trân:

Con nhà giàu có, cùng kiệt gia giáo,

Đánh bạc gan trời, mật (an ninh) tựa kim;

“Một tấc lên mây”, ghê gớm thật,

Ngồi tù mà vẫn ước nhân sâm.

Bản dịch của Khương Hữu Dụng:

Con nhà giàu, giáo dục nghèo,

To “gan đánh bạc”, bé teo “gan người”;

Ba hoa khoác lác thật tài,

Ở tù mà lại cứ đòi ăn sâm.

“Xa đại pháo tài” là một thành ngữ ở vùng Quảng Đông có nghĩa như “một tấc đến trời”.



...



Nạn hữu nguyên chủ nhiệm L

Bạn tù L, nguyên là chủ nhiệm



Quốc gia trọng thác trấn biên thùy

Hồ nãi vong công chỉ nguyện tư?

Thế khoáng thường tòng biên giới khứ

Kim tiền lô lý chú tù thi.

Bản dịch của Nam Trân - Huệ Chi:

Quốc gia phó thác giữ biên khu,

Sao nhãng chuyện công, mải chuyện tư?

Quặng thiếc chuồn qua biên giới sạch,

Nên lò đúc bạc... đúc thơ tù.



....



Song thập nhật giải vãng Thiên Bảo

Tết Song thập bị giải đi Thiên Bảo



Gia gia kết thái dữ trương đăng

Quốc khánh vui thanh cử quốc đằng

Ngã khước kim thiên bị bang giải

Nghịch phong hữu ý trở bay bằng.

Bản dịch của Nam Trân:

Nhà nhà hoa kết với đèn giăng,

Quốc khánh reo vui cả nước mừng;

Lại đúng hôm nay ta bị giải,

Oái oăm giá cản cánh chim bằng.



Tác giả vốn bị bắt ở thị trấn Thiên Bảo, sau đó bị đưa đi giam ở Tĩnh Tây, rồi lại bị giải trở lại Thiên Bảo vào đúng ngày Tết Song thập, tức lễ Quốc khánh 10-10 của Trung Hoa Dân Quốc.
Blog Tâm sự:
  • Tôi chấp nhận làm vợ hai của người đàn ông hơn mình 20 tuổi | 01:06 ...
  • Tôi chấp nhận để vợ tìm niềm vui chăn gối ở người đàn ông khác | 02:06 ...
  • Vợ muốn ly hôn vì đã ngoại tình một thời gian với đồng nghiệp | 02:06 ...
  • Phát hiện vợ sắp cưới từng cặp bồ khi còn sống với chồng cũ | 02:06 ...
  • Con buồn lắm bởi chẳng được mẹ ôm từ khi có thêm em | 02:06 ...
  • Mong em cho anh thêm cơ hội từ bỏ bia rượu | 01:06 ...
By lovingboyck5
#353570 Tẩu lộ

Đi đường



Tẩu lộ tài tri tẩu lộ nan

Trùng san chi ngoại hựu trùng san

Trùng san đăng đáo cao phong hậu

Vạn lý dư đồ cố miện gian.

Bản dịch của Nam Trân:

Đi đường mới biết gian lao,

Núi cao rồi lại núi cao trập trùng;

Núi cao lên đến tận cùng,

Thu vào tầm mắt muôn trùng nước non.



...



Mộ

Chiều tối



Quyện điểu quy lâm tầm túc thụ

Cô vân mạn mạn độ thiên không

Sơn thôn thiếu nữ ma bao túc

Bao túc ma hoàn lô dĩ hồng.

Bản dịch của Nam Trân:

Chim mỏi về rừng tìm chốn ngủ,

Chòm mây trôi nhẹ giữa từng không;

Cô em xóm núi xay ngô tối,

Xay hết, lò than vừa rực hồng.



...



Dạ túc Long Tuyền

Đêm ngủ ở Long Tuyền



Bạch thiên “song mã” bất đình đề

Dạ vãn thường thường “ngũ vị kê”

Sắt lãnh thừa cơ lai giáp kích

Cách lân hân thính hiểu oanh đề.

Bản dịch của Nam Trân - Huệ Chi:

“Đôi ngựa” ngày đi chẳng nghỉ chân,

Món “gà năm vị”, tối thường ăn;

Thừa cơ rét, rệp xông vào đánh,

Mừng sớm nghe oanh hót xóm gần.



Long Tuyền là một huyện thuộc tỉnh Quảng Tây, nằm giữa Thiên Bảo và Điền Đông. Tác giả chơi chữ: “song mã” là cỗ xe ngựa cho người quyền quý thời (gian) xưa, ngụ ý chỉ đôi chân tác giả; “ngũ vị kê” là một món ăn ngon nổi tiếng của Trung Quốc, ngụ ý chỉ đôi chân tác giả bị xiềng tréo tương tự như chân gà.



...



Điền Đông



Mỗi xan nhất uyển công gia chúc

Đỗ tử thì thì tại thán nu

Bạch phạn tam nguyên bất câu bão

Tân như quế dã mễ như châu.

Bản dịch của Nam Trân – Hoàng Trung Thông:

Cháo tù mỗi bữa chia lưng bát,

Cái bụng luôn luôn rên rỉ sầu;

Cơm nhạt ba đồng ăn chẳng đủ,

Củi thì như quế, gạo như châu.



Điền Đông là một điểm dừng chân khi tác giả bị giải từ Tĩnh Tây đi Nam Ninh.



...



Sơ đáo Thiên Bảo ngục

Mới đến nhà lao Thiên Bảo



Nhật hành ngũ thập tam công lý

Thấp tận y quan phá tận hài

Triệt dạ hựu vô an thụy xứ

Xí khanh thượng tọa đại triêu lai.

Bản dịch của Huệ Chi:

Năm mươi ba dặm, một ngày trời,

Áo mũ ướt đầm, dép tả tơi;

Lại khổ thâu đêm không chốn ngủ,

Ngồi trên hố xí đợi ban mai.

Bản dịch của Khương Hữu Dụng - Nguyễn Sĩ Lâm:

Ngày cuốc năm mươi ba cột số,

Ướt đầm mũ áo, rách bươm giày;

Thâu đêm lại chẳng nơi yên giấc,

Ngồi trấn cầu tiêu, đợi sáng ngày.

Dị bản:

Năm mươi ba cây số một ngày,

Áo mũ dầm mưa, rách hết giày;

Lại khổ thâu đêm không chỗ ngủ,

Ngồi trên hố xí đợi ban mai.

Dị bản:

Năm mươi ba dặm một ngày,

Áo khăn ướt sũng, đôi giày xách xơ;

Thâu đêm thôi cứ thức trơ,

Ngồi trên hố xí đợi chờ sáng ra.



Không hiểu tại sao bài này lại nằm sau bài Điền Đông?! Có lẽ là hồi ức của tác giả về quãng đường đi từ Tĩnh Tây đến Thiên Bảo chăng?
By thuongvo
#353571 Nạn hữu chi thê thám giam

Vợ người bạn tù đến nhà lao thăm chồng



Quân tại thiết song lý

Thiếp tại thiết song tiền

Tương cận tại chỉ xích

Tương cách tự thiên uyên

Khẩu bất năng thuyết đích

Chỉ lại nhãn truyền nghiên

Vị ngôn lệ dĩ mãn

Tình cảnh chân khả liên!

Bản dịch của Nam Trân – Hoàng Trung Thông:

Anh ở trong song sắt,

Em ở ngoài song sắt;

Gần nhau chỉ tấc gang,

Mà cách nhau trời vực;

Miệng nói chẳng nên lời,

Chỉ còn nhờ khóe mắt;

Chưa nói, lệ tuôn tràn,

Cảnh tình đáng thương thật!



...



Các báo: Hoan nghênh Uy-ki Đại hội

Các báo đăng tin: Đại hội vui nghênh Willkie



Đồng thị Trung Quốc hữu

Đồng thị yếu phó Du

Quân vi tọa thượng khách

Ngã vi giai hạ tù

Đồng thị đại biểu dã

Đãi ngộ hồ huyền thù?

Nhân tình phân lãnh nhiệt

Tự cổ thủy đông lưu.

Bản dịch của Nam Trân:

Cũng là đi Trùng Khánh,

Cũng là bạn Trung Hoa;

Anh, làm khách trên sảnh,

Tôi, thân tù dưới nhà;

Cùng là đại biểu cả,

Khinh trọng sao khác xa?

Thói thường chia ấm lạnh,

Về đông nước chảy mà!



Uy-ki tức Wendell Willkie, đại biểu Mỹ trong phe Đồng minh chống phát-xít, trên đường đến Trùng Khánh, đi qua Đệ tứ chiến khu Quảng Tây được nhà đương cục tổ chức họi họp tiếp đãi. Bấy giờ, tác giả là đại biểu của Việt Nam độc lập đồng minh hội, cũng là đồng minh của Trung Quốc chống Nhật nhưng lại bị chính quyền Tưởng bắt giam.



...



Tự miễn

Tự khuyên mình



Một hữu đông hàn tiều tụy cảnh

Tương vô xuân noãn đích huy hoàng

Tai ương bả ngã lai đoàn luyện

Sử ngã tinh thần cách kiện cường.

Bản dịch của Nam Trân:

Ví không có cảnh đông tàn,

Thì đâu có cảnh huy hoàng ngày xuân;

Nghĩ mình trong bước gian truân,

Tai ương rèn luyện tinh thần thêm hăng.



...



Dã cảnh

Cảnh đồng nội



Ngã lai chi thì hòa thượng thanh

Hiện tại thu thu bán dĩ thành

Xứ xứ nông dân nhan đới tiếu

Điền gian sung mãn xướng ca thanh.

Bản dịch của Nam Trân:

Tới đây khi lúa còn con gái,

Gặt hái hôm nay quá nửa rồi;

Khắp chốn nông dân cười hớn hở,

Đồng quê vang dậy tiếng ca vui.

Bản dịch của Nguyễn Sĩ Lâm:

Khi ta mới đến còn xanh lúa,

Vụ gặt bây giờ nửa vừa xong;

Khắp chốn nông dân cười hớn hở,

Câu ca tiếng hát rộn trên đồng.



...



Chúc than

Hàng cháo



Lộ bàng thụ ảnh lương âm hạ

Nhất chuyến mao lư thị “tửu lâu”

Lãnh chúc bạch diêm cung thực phổ

Hành nhân quá thử tạm đình lưu.

Bản dịch của Nam Trân - Huệ Chi:

Ven đường nấp dưới bóng lùm cây,

Một túp lều tranh: “tiệm rượu” đây;

Nào món cháo hoa và muối trắng,

Đường xa, khách tạm nghỉ nơi này.



...



Quả Đức ngục

Nhà lao Quả Đức



Giam phòng dã thị tiểu gia đình

Sài mễ du diêm tự kỷ doanh

Mỗi cá lung tiền nhất cá táo

Thành thiên chử phạn dữ điều canh.

Bản dịch của Huệ Chi:

Nhà lao mà tương tự tiểu gia đình,

Gạo, củi, muối, dầu tự sắm sanh;

Trước mỗi phòng giam bày một bếp,

Suốt ngày lụi hụi với cơm canh.



Quả Đức là một huyện thuộc tỉnh Quảng Tây, trên lưu vực sông Hữu Giang, kế sau Điền Đông.



...



Long An Lưu Sở trưởng

Bác Lưu, Sở trưởng Long An



Biện sự nhận chân Lưu Sở trưởng

Nhân nhân tán tụng nhĩ công bình

Văn tiền lạp mễ đô công bố

Can tịnh tù lung hảo vệ sinh.

Bản dịch của Nam Trân:

Làm chuyện đúng thay Lưu Sở trưởng,

Ai ai cũng bảo bác công bình;

Đồng tiền, bát gạo đều công bố,

Sạch sẽ, lao tù rất vệ sinh.



Long An là một phủ thuộc tỉnh Quảng Tây, nằm bên sông Hữu Giang, giữa đường từ Quả Đức đến Nam Ninh.
By be_map1986
#353572 Tảo giải

Giải đi sớm



Nhất thứ kê đề dạ vị lan

Quần tinh ủng nguyệt thượng thu san

Chinh nhân dĩ tại chinh đồ thượng

Nghênh diện thu phong trận trận hàn.



Đông phương bạch sắc dĩ thành hồng

U ám tàn dư tảo nhất không

Noãn khí bao la toàn vũ trụ

Hành nhân thi hứng hốt gia nồng

Bản dịch của Nam Trân:

Gà gáy một lần đêm chửa tan,

Chòm sao nâng nguyệt vượt lên ngàn;

Người đi cất bước trên đường thẳm,

Rát mặt, đêm thu, trận gió hàn.



Phương đông màu trắng chuyển sang hồng,

Bóng tối đến tàn, quét sạch không;

Hơi ấm bao la trùm vũ trụ,

Người đi, thi hứng bỗng thêm nồng.



...



Đồng Chính (Thập nhất nguyệt nhị nhật)

Đồng Chính (Ngày 2 tháng 11)



Đồng Chính chính đồng Bình Mã ngục

Mỗi xan nhất chúc đỗ không không

Thủy hòa quang tuyến hân sung túc

Mỗi nhật hoàn khai lưỡng thứ lung.

Bản dịch của Nam Trân:

Bình Mã thế nào Đồng Chính vậy,

Bữa lưng bát cháo bụng cồn cào;

Nước và ánh sáng thì dư dật,

Ngày lại hai lần mở cửa lao.



Bình Mã là tên gọi khác của Quả Đức, Đồng Chính là một huyện thuộc Quảng Tây, nằm bên sông Hữu Giang, trên đường từ Long An xuống Nam Ninh. Trong bài này tác giả chơi chữ, nói láy Đồng Chính thành “chính đồng” (giống như).



...



Nạn hữu đích chỉ bị

Chăn giấy của người bạn tù



Cựu quyển tân thư tương bổ xuyết

Chỉ chiên do noãn quá vô chiên

Ngọc sàng cẩm trướng nhân tri phủ

Ngục lý hứa đa nhân bất miên?

Bản dịch của Nam Trân – Băng Thanh:

Quyển xưa, sách mới bồi thêm ấm,

Chăn giấy còn hơn chẳng có chăn;

Trướng gấm, giường ngà, ai có biết,

Trong tù bao kẻ ngủ không an?

Bản dịch của Hoàng Ngân:

Sách xưa vở mới khéo đem bồi,

Chăn giấy hơn không vừa hẳn rồi;

Giường ngọc màn thêu ai có thấu,

Trong lao không ngủ biết bao người.



...



Dạ lãnh

Đêm lạnh



Thu thâm vô nhục diệc vô chiên

Súc hĩnh cung yêu bất khả miên

Nguyệt chiếu đình tiêu tăng lãnh khí

Khuy song Bắc Đẩu dĩ hoành thiên.

Bản dịch của Nam Trân:

Đêm thu không đệm cũng không chăn,

Gối quắp, lưng còng, ngủ chẳng an;

Khóm chuối trăng soi càng thấy lạnh,

Nhòm song, Bắc Đẩu vừa nằm ngang.

Bản dịch của Trần Đắc Thọ:

Cuối thu chăn đệm cũng đều không,

Co quắp nằm mà ngủ chẳng xong;

Sân chuối trăng soi thêm lạnh lẽo,

Ngang trời, Bắc Đẩu hiện ngoài song.



....



Bang

Dây trói



Hĩnh tí trường long hoàn nhiễu trước

Uyển như ngoại quốc vũ huân quan

Huân quan đích thị kim ti tuyến

Ngã đích ma thằng nhất đại đoan.

Bản dịch của Nam Trân – Băng Thanh:

Rồng quấn vòng quanh chân với tay,

Trông như quan võ đủ tua, đai;

Tua đai quan võ bằng kim tuyến

Tua của ta là một cuộn gai.

Bản dịch của Huệ Chi:

Rồng dài vòng quấn khắp chân tay,

Quan võ nước ngoài thắng bộ đây;

Quan võ đeo tua kim tuyến thật,

Còn ta, quấn một cuộn thừng đay!



Tác giả hài hước về sợi dây trói, như rồng quấn quanh người, như dây thao kim tuyến. Quả thật là khí phách của kẻ anh hùng!



.....



Lạc liễu nhất chích nha

Rụng mất một chiếc răng



Nhĩ đích tâm tình ngạch thả cương

Bất như lão thiệt nhuyễn nhi trường

Tòng lai dữ nhĩ đồng cam khổ

Hiện tại đông tây các nhất phương.

Bản dịch của Trần Đắc Thọ:

Cứng rắn như anh chẳng kém ai,

Chẳng như lão lưỡi dẻo và dài;

Ngọt bùi cay đắng từng sẻ chia,

Nay kẻ chân mây, kẻ cuối trời.

Dị bản:

Cứng rắn như anh khác thói thường,

Phải đâu mềm tựa lưỡi không xương;

Ngọt bùi cay đắng từng sẻ chia,

Nay phải xa nhau, kẻ một đường.



....



Long An – Đồng Chính



Thử gian thổ địa quảng nhi bần

Sở dĩ nhân dân kiệm thả cần

Thính thuyết kim xuân phùng đại hạn

Thập phân thu hoạch lưỡng tam phân.

Bản dịch của Nam Trân – Băng Thanh:

Vùng đây tuy rộng, đất khô cằn,

Vì thế nhân dân kiệm lại cần;

Nghe nói xuân nay trời đại hạn,

Mười phần thu hoạch chỉ đôi phần.



Bài này ghi lại nhận xét của tác giả về vùng Long An và Đồng Chính. Một bài thơ 4 câu, 28 chữ vừa gói đủ Thiên - Địa – Nhân và nỗi hoài cố hương.





....



Nhai thượng

Trên đường phố



Nhai thượng nhân tranh khán Hán gian

Hán gian dữ ngã bản vô can

Vô can nhưng thị hiềm nghi phạm

Sử ngã tâm trung giác điểm hàn.

Bản dịch của Nam Trân:

Ngoài phố tranh nhau xem Hán gian,

Hán gian, ta vốn thực vô can;

Vô can vẫn bị nghi là có,

Thực khiến lòng ta lạnh tới gan.

Dị bản:

Ngoài phố tranh nhau xem Hán gian,

Hán gian, ta chẳng chút liên can;

Tuy không nhưng bị nghi là có,

Thực khiến lòng ta nhói tới gan.
By dat2004_nd
#353573 Lộ thượng

Trên đường đi





Hĩnh tí tuy nhiên bị khẩn bang

Mãn sơn điểu ngữ dữ hoa hương

Tự do lãm thưởng vô nhân cấm

Lại thử chinh đồ giảm tịch lương.

Bản dịch của Nam Trân:

Mặc dù bị trói chân tay,

Chim ca rộn núi, hương bay ngát rừng;

Vui say, ai cấm ta đừng,

Đường xa, âu cũng bớt chừng quạnh hiu.

Bản dịch của Huệ Chi:

Dẫu trói chân tay đến ngặt nghèo,

Khắp rừng hương ngát với chim kêu;

Tự do thưởng ngoạn, ai ngăn được,

Cô quạnh đường xa, vợi ít nhiều.



...



Trưng binh gia quyến

Gia quyến người bị bắt lính



Lang quân nhất khứ bất hồi đầu

Sử thiếp khuê trung độc bão sầu

Đương cục khả liên dư tịch mịch

Thỉnh dư lai tạm trú lao tù.

Bản dịch của Nam Trân:

Biền biệt anh đi không trở lại,

Buồng the trơ trọi, thiếp ôm sầu;

Quan trên xót nỗi em cô quạnh,

Nên lại mời em tạm ở tù.



Tác giả ngụ cảnh hài hước: chồng trốn lính, nhà cầm quyền bắt vợ ngồi tù thay.



...



Giải trào

Pha trò



Ngật công gai phạn trú công phòng

Quân cảnh luân ban khứ hộ tòng

Ngoạn thủy du sơn tùy sở thích

Nam nhi đáo thử diệc hào hùng!

Bản dịch của Văn Trực – Văn Phụng:

Ăn cơm nhà nước ở nhà công,

Lính tráng thay phiên đến hộ tòng;

Non nước dạo chơi tùy sở thích,

Làm trai như thế cũng hào hùng!



...



Vãng Nam Ninh

Đi Nam Ninh



Thiết thằng ngạnh thế ma thằng nhuyễn

Bộ bộ đinh đang hoàn bộ thanh

Tuy thị hiềm nghi gián điệp phạm

Nghi dung khước tượng cựu công khanh.

Bản dịch của Nam Trân:

Hôm nay xiềng xích thay dây trói,

Mỗi bước leng keng tiếng ngọc rung;

Tuy bị tình nghi là gián điệp,

Mà sao khanh tướng vẻ ung dung.



Nam Ninh, còn gọi là Ung Ninh, một huyện của tỉnh Quảng Tây.



....



Cảnh binh đảm trư đồng hành

Cảnh binh khiêng lợn cùng đi



Cảnh sĩ đảm trư đồng lộ tẩu

Trư do nhân đảm ngã nhân khiên

Nhân nhi phản tiện ư trư tử

Nhân vị nhân vô tự chủ quyền.



Thế thượng thiên tân hòa vạn khổ

Mạc như thất khước tự do quyền

Nhất ngôn nhất động bất tự chủ

Như trâu như mã nhậm nhân khiên.

Bản dịch của Nam Trân:

Khiêng lợn, lính cùng đi một lối,

Ta thì người dắt, lợn người khiêng;

Con người coi rẻ hơn con lợn,

Chỉ tại người không có chủ quyền.



Trên đời nghìn vạn điều cay đắng,

Cay đắng chi bằng mất tự do?

Mỗi chuyện mỗi lời không tự chủ,

Để cho người dắt tựa trâu bò!



....



Điệt lạc

Hụt chân ngã



Dạ nhưng hắc ám dĩ đăng trình

Lộ hựu kỳ khu thậm bất bình

Điệt nhập thâm khanh nguy hiểm thậm

Hạnh năng dược xuất liễu thâm khanh.

Bản dịch của Nam Trân:

Còn tối như bưng vừa phải đi,

Đường đi khúc khuỷu lại gồ ghề;

Trượt chân nhỡ bước sa vào hố,

May nhảy ra ngoài, suýt nữa nguy!

Dị bản:

Đêm còn tối mịt vừa đi ngay,

Đường lại gồ ghề khúc khuỷu thay!

Thụt xuống hố sâu, nguy hiểm thực,

Nhảy ra khỏi hố, biết rằng may!



.....



Bán lộ tháp thuyền phó Ung

Giữa đường đáp thuyền đi Ung Ninh



Thừa chu thuận thủy vãng Ung Ninh

Hĩnh điếu thuyền lan tự giảo hình

Lưỡng ngạn hương thôn trù mật (an ninh) thậm

Giang tâm cá phủ điếu thuyền khinh.

Bản dịch của Nam Trân:

Đáp thuyền thẳng xuống huyện Ung Ninh,

Lủng lẳng chân treo tựa giảo hình;

Làng xóm ven sông đông đúc thế,

Thuyền câu rẽ sóng nhẹ thênh thênh.



....



Nam Ninh ngục

Nhà ngục Nam Ninh



Giam phòng kiến trúc đính “ma-đăng”

Triệt dạ huy hoàng chiếu điện đăng

Nhân vị mỗi xan duy hữu chúc

Sử nhân đỗ tử chiến căng căng.

Bản dịch của Nam Trân:

Nhà lao xây dựng kiểu tân thời,

Đèn điện thâu đêm sáng rực trời;

Nhưng mỗi bữa ăn lưng bát cháo,

Cho nên cái bụng cứ rên hoài.



“Ma-đăng” phiên âm từ chữ “Modern” trong tiếng Anh có nghĩa là tối tân, hiện đại. Ở đây tác giả dùng ngụ ý hài hước: Chả có gì khác trước.



....



Nạp muộn

Buồn bực



Hoàn cầu chiến hỏa thước thương thiên

Tráng sĩ tương tranh phó trận tiền

Ngục lý nhàn nhân nhàn chiếu mệnh

Hùng tâm bất trị nhất văn tiền.

Bản dịch của Nam Trân:

Tráng sĩ đua nhau ra mặt trận,

Hoàn cầu lửa bốc rực trời xanh;

Trong ngục người nhàn nhàn quá đỗi,

Chí cao mà chẳng đáng đồng chinh.



....



Thính kê minh

Nghe gà gáy



Nhĩ chỉ bình thường nhất chích kê

Triêu triêu báo hiểu đại thanh đề

Nhất thanh hoán tỉnh quần lê mộng

Nhĩ đích công lao dã bất đê.

Bản dịch của Nam Trân:

Ngươi chỉ một chú gà thường,

Báo sáng, ngày ngày tiếng gáy vang;

Một tiếng, toàn dân bừng tỉnh mộng,

Công ngươi đâu có phải là xoàng.
Kết nối đề xuất:
Đọc Truyện online